ARCHIVE
Home page >>>
Wiadomości
Zapowiedzi
Biskupi
Archidiecezja Mińsko-Mohylewska
Diecezja Witebska
Diecezja Pińska
Diecezja Grodzieńska
Konferencja Biskupów
Nuncjatura
Szkoły
Zakony
Prasa
Wydawnictwa
Chrześcijaństwo na Białorusi
Święci i błogosławieni
Bazyliki mniejsze
Linki
Statystyka
Mapa strony
Kontakt
Wiadomości | Diecezje | Instytucje | Massmedia | Historia | Informator
Belarusian English Polish Russian German
Główna strona Mapa strony Wersja do druku E-mail

Nuntiatura Apostolica
Nuntiatura
Apostolica

 


Historia chrzeœcijañstwa na Bia³orusi

X wiek. Księżna Olga (przy chrzcie Helena; ? – 969) przyjmuje chrzest. W 959 r. Olga, już jako chrześcijanka, prawdo podobnie obrzędu łacińskiego, zwróciła się z prośbą do niemieckiego króla Ottona I wyświęcić dla jej narodu biskupa i kapłanów. Król podporządkował ziemie słowian połebskich władzy biskupa Odaldaga.

Pierwszy wspomniany w kronikach książe połocki Ragwalod i jego córka Ragnieda byli chrześcijanami. Ragnieda ostrzygła się by wstąpić do zakonu, otrzymując imię Anastasja, i założyła niedaleko od Zasławia klasztor dla kobiet.

Koniec X – początek XI w. Św. Bruno Bonifacy wspólnie ze św. Adalbertem-Wojciechem głosił Dobrą Nowinę wsród pogan i został zabity przez nich w 1009 r. “na granicy Litwy i Rusi” tzn. gdzieś na zachodzie lub na południowym zachodzie Białorusi. Ciało świętego po jego śmierci zostało pochowane przez “króla ruskiego” i na tym miejscu zbudowano świątynię.

Pomiędzy 1008 i 1013 r. Książe Światopołk ożenił się z córką księcia połebskiego (przyszłego króla) Bolesława Chrobrego. Za czasów biskupa Rajnberna w Tórowie zostało utworzone biskupstwo orientacji zachodniej.

1186 r. Założone biskupstwo Liwonskie (w Rydze), które mocno wpłynęło na sytuację religijną również i na sąsiedzkich ziemiach białoruskich. Pierwszym biskupem cząstki ziem białoruskich i litewskich został Krystian, którego katedra, najwidoczniej, też znajdowała się w Nowogrudku. Stolica Apostolska wydała przywilej na podporządkowanie nowoutworzonego biskupstwa bezpośrednio papieżowi. W ten sposób otrzymało ono prawa arcybiskupstwa.

Pomiędzy 1300 i 1316 r. Założona prawosławna metropolia Litewska ze stolicą w Nowogrudku, podporządkowana Konstantynopolu. W XIV w. rozwój chrześcijaństwa obrzędu zachodniego na Białorusi przygasł, ale nie zatrzymał się całkowicie.

Wielcy książe Algerd i książe Kejstut, którzy rządzili wspólnie (1345-1377), również nie czynili przeszkód katolikom. Jeden z synów Kejstuta przyjął katolicyzm. Według kronik w tym samym czasie do Wilna przybyło wielu frańciszkanów, z których 14 spotkała męczeńska śmierć.

Koniec XIV w. Odbył się podział władzy między Witoldem i Jagiełłą. W 1385 r. został zawarty sojusz polityczny Polski i WKL – unia w Krewie. Przewidywał ślub Jagiełły i polskiej królewny, po czym koronowanie go na króla Polski. Wzamian Jagiełło obiecał przyjąć chrzest według obrzędu łacińskiego i ochrzcić pogan Wielkiego Księstwa Litewskiego. W 1386 r. ochrzcił się pod imieniem Władysław i został koronowany, dając początek królewskiej dynastii Jagajłowiczów (Jagiellonów). Za Witolda i Jagiełły na terenach dzisiejszej Białorusi zostało zbudowane ok.20 kościołow. W 1386 r. Witold uzyskał od Stolicy Apostolskiej wznowienia przywileju danego Mindowgowi – na bezpośrednie podporządkowanie Kościoła katolickiego WKL Rzymowi.

XV w. Odbywa się dalszy jakościowy i ilościowy wzrost Kościoła katolickiego na Litwie-Białorusi. Pod koniec stulecia WKL liczyło już około 150 parafii. Wzrastała liczba klasztorów.

XVI w. W latach 20. do WKL zaczął przenikać protestantyzm i w ciągu 30 lat umocował swe pozycje. W 1569 r. WKL i Polska zawarły unię w Lublinie. Do walki z protestantyzmem dołączyli się jezuici i zaczęli zakładać swoje kolegia. Jezuici założyli dwa ośrodki uniwersyteckie – jezuicką akademię w Wilnie (1579-1773) i w Połocku (1812-1820). W 1596 r. w Brześciu została wygłoszona unia cerkiewna, do której dołączyła się większość prawosławnej ludności Litwy-Białorusi.

Początek XVII w. Rozpoczęło się aktywne budowanie cerkwi i klasztorów. Stulecie zostało oznaczone męczeńską śmiercią Józefata Kuncewicza w Witebsku (1623 r.), który później został kanonizowany. W 1720 r. we wschodniej Białorusi pojawili się osobni biskupi katoliccy – w Mohylewie, Mścisławiu i Orszy. Około 80 % mieszkańców mocarstwa było uniatami, a jeszcze ok.15% - katolikami. Na terenie Białorusi było około 240 parafii rzymsko-katolickich, do których należało ok.430 000 wiernych. W 1773 r. Katarzyna II bez zgody Stolicy Apostolskiej utworzyła diecezję Białoruską. W wyniku długich rokowań w 1783 r. zostało utworzone arcybiskupstwo Mohylewskie, któremu zostały podporządkowane katolickie diecezje i katolicy całego Imperium Rosyjskiego. W 1798 r. powstała diecezja Mińska.

XIX w. Nacjonalny i religijny ucisk białorusinów ze strony Imperium Rosyjskiego. Gwałtowne dołączenie do Rosji po ostatnim rozbiorze RP w 1795 r. pociągnęło za sobą w 1830-1870 r. zamknięcie prawie że wszystkich szkół i klasztorów katolickich. W 1839 r. została likwidowana unia. Rozpoczęło się przymusowe przechodzenie ludności na prawosławie. Nastał czas okropnego, ponad że 200-letniego nacjonalnego i religijnego ucisku. Razem z narodem cierpiał prześladowania Kościół katolicki. W 1869 r. została zlikwidowana diecezja Mińska: jej terytorium przyłączono najpierw do Wileńskiej, a w 1883 r. do Mohylewskiej diecezji. Rząd carski na wszelkie sposoby przeszkadzał religijnemu życiu katolików.

Po rewolucji 1905 r. odbywało się pewne ożywienie działalności Kościoła katolickiego na Białorusi, były odnowione osobne parafie. W 1917 r. została odnowiona diecezja Mińska. Ale w latach 20. za przyczyną zmiany polityki religijnej władz radzieckich i podziału Białorusi pomiędzy Polską i Rosją bolszewicką (traktat pokojowy w Rydze 1921 r.) działalność arcybiskupstwa Mohylewskiego i biskupstwa Mińskiego była prawie że całkowicie paraliżowana. W 1923 r. został osądzony i skazany na represje arcybiskup J.Cieplak. W 1926-1936 r. funkcję głowy arcybiskupstwa Mohylewskiego wykonywał P.E.Neweaut. W 1921 r. został aresztowany i zmuszony do wyjazdu do zajętej przez Polskę Zachodniej Białorusi biskup miński Zygmund Łaziński, który później stanął na czele nowoutworzonej na bazie zachodniej części Mińskiej diecezji Pińskiej. Fala represji przeciwko Kościołowi katolickiemu i duchowieństwu osiągnęła w BSSR szczyt w 1939 r., kiedy to zostały zamknięte prawie że wszystkie świątynie, a w dziesięciu formalnie nie zamkniętych nie było ani jednego księdza. Została fizycznie zniszczona znaczna ilość kapłanów. Na terenie Zachodniej Białorusi kapłani białoruscy byli prześladowani. Mowę białoruską wykorzeniano z użytku religijnego.

W czasie II Wojny Światowej na terenach okupowanej przez Niemców Białorusi odbyło się częściowe odrodzenie Kościoła katolickiego, ale tuż po wojnie represje powróciły z nową siła. Po śmierci Stalina prześladowania katolików trochę osłabły, ale się nie zmieniły. Jednak w tych ciężkich warunkach życie religijne zaczęło się powoli odnawiać.

25 lipca 1989 r. Stolica Apostolska mianowała na biskupa Tadeusza Kondrusiewicza i wyznaczyła go na Administratora Apostolskiego diecezji Mińskiej dla katolików Białorusi. W Grodnie otwarto Wyższe Seminarium Duchowne.

13 kwietnia 1991 r. Stolica Apostolska mianowała biskupa Tadeusza Kondrusiewicza na arcybiskupa, Administratora Apostolskiego dla katolików obrzędu łacińskiego europejskiej części Rosji z siedzibą w Moskwie. W tym samym dniu zostali rownież mianowani dwaj biskupi: Kazimierz Świątek, który został wyznaczony na Metropolitę nowoutworzonej Mińsko-Mohylewskiej arcydiecezji i Administratora Apostolskiego odnowionej diecezji Pińskiej, i Aleksander Kaszkiewicz , który został ordynariuszem diecezji Grodzieńskiej.

5 lipca 1992 r. Utworzona komisja metropolitalna do tłumaczenia tekstów liturgicznych i literatury religijnej na mowę białoruską, dzięki której już została przygotowana do wydania zasadnicza część tekstów liturgicznych i szereg innych materiałów.

18 maja 1994 r. Stolica Apostolska wyznaczyła nuncjusza Apostolskiego dla katolików Białorusi arcybiskupa Agostino Marketto, a 26 listopada mianowała Kazimierza Świątka na kardynała.

15 kwietnia 1996 r. Nuncjuszem Apostolskim dla Białorusi został wyznaczony arcybiskup Dominik Gruszowski.

1994 r. Wychodzą z druku czasopisma katolickie “Dialog” (diecezja Pińska) i “Ave Maria” (arcydiecezja Mińsko-Mohylewska). 1995 r. Wyszły pierwsze numery kwartalnika “Nasza wiara” i miesięcznego biuletynu informacyjnego “Nowiny katolickie”.

1998-1999 r. Stolica Apostolska mianowała biskupów pomocniczych dla diecezji Grodzieńskiej i Pińskiej, a także dla arcydiecezji Mińsko-Mohylewskiej.

29 września 1998 r. W katedrze Grodzieńskiej odbyła się konsekracja pomocniczego biskupa Antoniego Dziemianko.

24 czerwca 1999 r. W Pińsku konsekrowany Kazimierz Wielkosielec, a 4 grudnia tegoż roku w Mińskim kościele arcykatedralnym przyjął święcenia biskupskie Cyryl Klimowicz.

Utworzona Konferencja Katolickich Biskupów Białorusi, której pierwsze posiedzenie odbyło się 11 lutego 1990 r. Prezesem Konferencji wybrano kardynała Kazimierza Świątka.

30 września 2000 r. Skończył swoją pracę Synod arcydiecezji Mińsko-Mohylewskiej, diecezji Witebskiej i Pińskiej – pierwszy Synod za wszystkie lata powojenne, który trwał przez cztery lata. Synod opracował Statuty Kościoła we wszystkich zasadniczych kierunkach działalności.

Ciągle rośnie ilość parafii i wiernych, odnawiają się i budują kościoły. Język białoruski staje się językiem życia religijnego katolików.

13 maja 2002 r. Zostało zarejestrowane religijne czasopismo dla dzieci “Maleńki Rycerz Niepokalanej” (kwartalnik).

Bibliografia

 
Last modified: Monday, 28-Nov-2005 17:02:44 EET

Przy wykorzystywaniu informacji zamieszczonych na stronie, prosimy o obowiązkowe podawanie źródła: www.catholic.by.




Ęŕňŕëłöęŕ˙ đýęëŕěŕ

Ostatnio dodane na stronę Catholic.By

Pomoc na działalność Kościoła w Internecie!

Prenumerata


 
  © 2003-2007 Konferencja Biskupów Katolickich na Białorusi © Design - Pro Christo